Πανδημία & Εμβόλια
Έντεκα Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον εμβολιασμό
- Γιατί να εμβολιαστώ ενάντια στον κορωνοϊό SARS-CoV-2;
Η νόσος COVID-19 είναι μια σοβαρή πολυσυστηματική νόσος. Η ασθένεια, ξεφεύγει από τα πλαίσια της λοίμωξης του αναπνευστικού, καθώς ο ιός προσβάλλει το ενδοθήλιο από τα αγγεία του οργανισμού. H νόσος είναι πολυσυστηματική και μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε όργανο και μάλιστα να οδηγήσει σε μόνιμες βλάβες. Σημαντικό ποσοστό ασθενών εμφανίζει επιπλοκές από το Κεντρικό Nευρικό Σύστημα (θρομβωτικά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια) Οξέα Καρδιακά Συμβάματα αλλά και χρόνια βλάβη στο Μυοκάρδιο, Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια. Ο ιός προκαλεί καταστροφή κυττάρων του παγκρέατος (παγκρεατίτιδα ,διαβήτη). Αναφέρεται μάλιστα σε επιδημιολογικές μελέτες ότι η επίπτωση του διαβήτη τύπου 1 αυξήθηκε κατακόρυφα το τελευταίο διάστημα στα παιδιά γεγονός που φαίνεται ότι οφείλεται σε ασυμπτωματικές λοιμώξεις από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 καθώς τα παιδιά αυτά είχαν σε μεγάλο ποσοστό αντισώματα κατά του ιού.
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι πολλοί ασθενείς δεν αναρρώνουν πλήρως μετά την οξεία φάση της νόσου η οποία διαρκεί περίπου 4 εβδομάδες.10 ως 40% των ασθενών που θα νοσήσουν ακόμα και αν έχουν ασυμπτωματική η μετρίου βαθμού σοβαρή νόσηση υποφέρουν για αρκετό διάστημα μετά τη λοίμωξη από συμπτώματα όπως κόπωση, δύσπνοια με συνοδό σοβαρού βαθμού αναπνευστική ανεπάρκεια, γαστρεντερικά προβλήματα. Αναφέρεται ενα αίσθημα αδυναμίας συγκεντρώσεις που αναφέρεται σαν ομίχλη στον εγκέφαλο «ομίχλη του εγκεφάλου» ή αδυναμία εστίασης, κατάθλιψη, ανησυχία, δυσκολίες στον ύπνο, απώλεια όσφρησης και γεύσης. Πάνω από 200 συμπτώματα έχουν αναφερθεί να σχετίζονται με το σύνδρομο μετά-COVID λοίμωξη (Long-COVID) με κυρίαρχο την έντονη καταβολή. Ειδικά σε νεαρούς ασθενείς και ηλικιωμένους είναι πολύ έντονα τα ψυχιατρικά συμπτώματα .
Τονίζεται ότι ο καινούργιος κοροναϊός είναι ένας νευροτρόπος ιός που μπορεί να δημιουργήσει μόνιμες βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μετά την οξεία νόσηση ή να υπάρχουν κατά τη διάρκειά της και να εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου και να επιμένουν για μήνες.
Μπορεί να κυμαίνονται από ήπια ως ενοχλητικά. Ένα σοβαρό όμως ποσοστό ασθενών τα περιγράφουν ως έντονα με αποτέλεσμα να είναι ανίκανα προς εργασία και να μην μπορούν να επανέλθουν στην προ της λοίμωξης κατάσταση [1]. Προς το παρόν δεν υπάρχει ειδική θεραπεία. Μόνο συμπτωματική ενώ φαίνεται ότι ο εμβολιασμός μπορεί να βοηθήσει. Τόσο η αιτία όσο και η παθοφυσιολογία του συνδρόμου είναι άγνωστες
Ο εμβολιασμός δεν προστατεύει 100% από τη νόσο. Προστατεύει όμως από τη σοβαρή νόσο και ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες νοσηλείας σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας . Ταυτόχρονα μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης του ιού στο στενό περιβάλλον.
Δίνουμε μία άνιση μάχη εδώ και ενάμιση χρόνο με ένα ελάχιστο κομμάτι γενετικού υλικού που έχει αναστατώσει τις ζωές μας. Είναι στο χέρι μας αν θα πάμε σε αυτή τη μάχη χωρίς κανένα όπλο ή θα πάμε με τα μόνα μέσα που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή που είναι τα εμβόλια [1]. Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο στις 19 Φεβρουαρίου στο JAMA Network Open. Σε εκείνη τη μελέτη, περισσότερο από το 30% των 177 συμμετεχόντων ανέφεραν συμπτώματα που παρέμειναν για έως και 9 μήνες.)
- Η επικείμενη ερώτηση είναι, εάν το άτομο που έχει εμβολιαστεί μολυνθεί, έχει τη δυνατότητα να το μεταδώσει σε άλλο άτομο”
Φαίνεται ότι τα εμβόλια δεν προσφέρουν αντισώματα στην αναπνευστική οδό (ρινική κοιλότητα κλπ) με αποτέλεσμα ένας άνθρωπος που είναι πλήρως εμβολιασμένος να μπορεί να κολλήσει τον ιό, και να αναπτύξει συνήθως ασυμπτωματική ή ήπια νόσηση.
Παράλληλα αφού ο ιός βρίσκεται στην αναπνευστική οδό μπορεί να τον μεταδώσει με βήχα ή φτέρνισμα. Φαίνεται όμως ότι “Υπάρχει άμεση συσχέτιση με το ιικό φορτίο και τη μετάδοση” «Με άλλα λόγια, υψηλότερο ιικό φορτίο, υψηλότερη μεταδοτικότητα · μικρότερο ιικό φορτίο, πολύ χαμηλή μεταδοτικότητα».
Μελέτες από την Ισπανία και το Ισραήλ που έχουν δημοσιευθεί έδειξαν ότι η ποσότητα του ιικού φορτίου – ή η ποσότητα του ιού COVID-19 πού βρίσκεται στην αναπνευστική οδό κάποιου – είναι σημαντικά χαμηλότερη εάν κάποιος μολυνθεί μετά τον εμβολιασμό, σε σύγκριση με τους ανθρώπους που μολύνθηκαν και δεν είχαν κάνει το εμβόλιο. Χαμηλότερο ιικό φορτίο σημαίνει πολύ μικρότερες πιθανότητες μετάδοσης του ιού σε κάποιον άλλο,
- Είναι υποχρεωτικό να εμβολιαστώ;
Προσωρινά ο εμβολιασμός δεν είναι υποχρεωτικός για τους πολίτες που δεν έρχονται σε επαφή με ευπαθείς ομάδες. Όλοι οι εργαζόμενοι σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα είναι υποχρεωτικό να υποβάλλονται σε δύο Rapid test την εβδομάδα τα οποία θα πληρώνουν από την τσέπη τους εάν δεν είναι εμβολιασμένοι αλλιώς θα είναι δωρεάν
Ανάλογα με την πορεία της πανδημίας συζητιέται να επεκταθεί το μέτρο της υποχρεωτικότητας του εμβολιασμού και σε άλλους κλάδους επαγγελμάτων που έχουν άμεση σχέση με τη δημόσια υγεία. Παρόλο που η υποχρεωτικότητα έφερε μεγάλη αντιπαλότητα μεταξύ των επιστημόνων και έχει αμφισβητηθεί η Συνταγματικότητα της, δεν παύει ο εμβολιασμός να είναι ο καλύτερος τρόπος διαφύλαξης τόσο της υγείας της δικής μας όσο και της Δημόσιας Υγείας και ένας δείκτης κοινωνικής ενσυναίσθησης και ωριμότητας ενός λαού
- Ψηφίστηκε ο υποχρεωτικός εμβολιασμός – Τι ακριβώς προβλέπεται και για ποιους
Από την 1η Σεπτέμβρη του 2021 όλοι οι εργαζόμενοι σε μονάδες υγείας υποχρεούνται να είναι εμβολιασμένοι. Οι εργαζόμενοι οι οποίοι δεν είχαν εμβολιαστεί προσωρινά είναι σε αναστολή εργασίας μέχρι να εμβολιαστούν.
Την Πέμπτη στις 22 Ιουλίου 2021 Ψηφίστηκε από τη Βουλή τροπολογία που καθιστά τον εμβολιασμό κατά της νόσου Covid-19 υποχρεωτικά, για επιτακτικούς λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας, σε όλο το προσωπικό (ιατρικό, παραϊατρικό, νοσηλευτικό, διοικητικό και υποστηρικτικό) όλων των ιδιωτικών, δημόσιων και δημοτικών μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία, των ιδιωτικών και δημόσιων δομών Υγείας (διαγνωστικά κέντρα, αποκατάστασης, κλινικές, νοσοκομεία, δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας, νοσηλείας και ΕΟΔΥ) και όλο το προσωπικό του ΕΚΑΒ.
Εξαιρούνται του εμβολιασμού όσοι έχουν νοσήσει και για διάστημα έξι μηνών από τη νόσησή τους, καθώς και όσοι έχουν αποδεδειγμένους λόγους υγείας που τους εμποδίζει τη διενέργεια του εμβολιασμού τους. Οι λόγοι εξαίρεσης ενός εργαζόμενου από τον εμβολιασμό του θα πρέπει να πιστοποιείται από τριμελείς επιτροπές της οικείας υγειονομικής περιφέρειας και οι οποίες θα αποτελούνται από ιατρούς του ΕΣΥ.
Σε κάθε άλλη περίπτωση ο εργοδότης υποχρεούται να μην κάνει δεκτή την παροχή της εργασίας του εργαζομένου και θα απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής αποδοχών για το χρονικό διάστημα που ο εργαζόμενος δεν παρέχει εργασία λόγω της εφαρμογής του νόμου. Σύμφωνα με την τροπολογία, αυτό το μέτρο θα έχει εφαρμογή και σε εργαζόμενους με συμβάσεις έργου, παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών καθώς και συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας δανειζόμενου προσωπικού ή προσωπικού που συμβάλλεται με εργολάβο.
Στον εργοδότη παρέχεται η δυνατότητα για την αναπλήρωση των εργαζομένων αυτών που θα τεθούν σε αναστολή καθηκόντων να μπορούν να προσλάβουν προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου.
Στον εργοδότη που θα απασχολήσει προσωπικό που θα έπρεπε να είναι εμβολιασμένο ή να έχει βεβαίωση νόσησης, η τροπολογία θεσπίζει διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ για κάθε παράβαση με ανώτατο πλαφόν τις 50.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις υποτροπής το διοικητικό πρόστιμο θα είναι 20.000 ευρώ ανά παράβαση και θα μπορεί να φτάσει έως το ποσό των 200.000 ευρώ.
- Πόσο ασφαλή είναι τα εμβόλια κατά του COVID-19;
Όλα τα εμβόλια στην Ευρώπη που έχουν λάβει την άδεια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) είναι ασφαλή και αποτελεσματικά. Πριν από την έγκριση πραγματοποιούνται εκτεταμένες έρευνες σχετικά με τη συμβατότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Πριν λάβουν έγκριση από τον ΠΟΥ και τους εθνικούς ρυθμιστικούς φορείς, τα εμβόλια για τον COVID-19 πρέπει να περάσουν από αυστηρούς ελέγχους σε κλινικές δοκιμές, Εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα προστασίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι όλα τα εμβόλια για τον COVID-19 είναι ασφαλή και να αποδειχθεί ότι πληρούν τα διεθνώς συμφωνημένα κριτήρια για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα. Εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα προστασίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι όλα τα εμβόλια για τον COVID-19 είναι ασφαλή.
Όπως συμβαίνει με όλα τα εμβόλια, ο ΠΟΥ και οι ρυθμιστικές αρχές θα παρακολουθούν συνεχώς τη χρήση των εμβολίων για τον COVID-19, ώστε να επιβεβαιώνουν ότι παραμένουν ασφαλή για όλους τους εμβολιαζόμενους.
- Υπάρχουν αντενδείξεις για να λάβω ένα εμβόλιο (γενικά)
Ένα εμβόλιο μπορεί να αντενδείκνυται για ορισμένα άτομα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να τους χορηγείται. Πριν από τη χορήγηση ενός εμβολίου θα πρέπει να προηγείται συζήτηση με επαγγελματία του τομέα της υγείας σχετικά με τις πιθανές αντενδείξεις. Αντενδείκνυται η χορήγηση εμβολίου σε άτομα που είναι αλλεργικά σε κάποια από τις δραστικές ουσίες ή τα συστατικά που αναφέρονται στις πληροφορίες προϊόντος του εμβολίου. Το ιστορικό «αναφυλακτικής» ή άλλης σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης μετά από τη χορήγηση εμβολίου αποτελεί αντένδειξη για τη χορήγηση των επόμενων δόσεών του. Η αναφυλαξία είναι μια σπάνια, ταχεία και έντονη αλλεργική αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει σοκ, οίδημα και δυσκολία στην αναπνοή. Συνήθως εμφανίζεται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα από την έκθεση του εμβολιαζόμενου στον αλλεργιογόνο παράγοντα. Στην περίπτωση που κάποιο άτομο εμφανίσει αναφυλακτική ή άλλη σοβαρή αλλεργική αντίδραση μετά από τη χορήγηση εμβολίου, το εμβόλιο αυτό δεν θα πρέπει να του χορηγηθεί ξανά παρά μόνο εφόσον αποκλειστεί εντελώς το ενδεχόμενο η αντίδραση να προήλθε από το εμβόλιο.
Ορισμένες διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος (π.χ. συγγενείς ανοσολογικές ανεπάρκειες), ή θεραπευτικές αγωγές (π.χ. χημειοθεραπεία, μεταμόσχευση μυελού των οστών ή άλλου οργάνου, ή χορήγηση υψηλών δόσεων στεροειδών) αποτελούν αντενδείξεις για τη χορήγηση ορισμένων εμβολίων όπως, για παράδειγμα, το εμβόλιο της ιλαράς, της παρωτίτιδας, της ερυθράς, της ανεμευλογιάς ή το πόσιμο εμβόλιο του τύφου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις συνιστάται η ολοκλήρωση της απαιτούμενης ανοσοποίησης πριν από την έναρξη θεραπευτικής αγωγής, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια της αγωγής ο ασθενής ενδεχομένως να διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο λοίμωξης. Οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς επωφελούνται επίσης από τον πλήρη εμβολιασμό των οικείων τους (π.χ. μέλη της οικογένειας, φροντιστές), μιας και τους παρέχει επίσης έμμεση προστασία.
Έχει φανεί πως με τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 ασθένειες ειδικά με αιματολογικές κακοήθειες δεν έχουν επαρκή ανοσοποιητική απάντηση και ο ρόλος του εμβολιασμού του περιβάλλοντος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο
Η χορήγηση ορισμένων εμβολίων όπως της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς αντενδείκνυται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Πρέπει να καταβάλλεται κάθε προσπάθεια ούτως ώστε οι γυναίκες να λαμβάνουν όλα τα εμβόλια που συνιστώνται στο πλαίσιο του προγραμματισμένου εμβολιασμού προτού φτάσουν σε αναπαραγωγική ηλικία. Οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας θα πρέπει να συζητούν με τον γιατρό τους σχετικά με τη χορήγηση των συνιστώμενων εμβολίων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη.Έχει φανεί πως εμβόλια mRNA είναι ασφαλή να χορηγηθούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
- Υπάρχουν αντενδείξεις για να λάβω ένα εμβόλιο κατά του κορωνοϊού; Σε ποιες περιπτώσεις ιατρικού ιστορικού δεν επιτρέπεται να εμβολιαστώ;
Έως τώρα δεν υπάρχουν ιδιαίτεροι περιορισμοί λόγω προηγούμενων ασθενειών πέραν των συνηθισμένων συστάσεων/περιορισμών που ισχύουν και σε άλλα εμβόλια. Όπως και σε άλλα εμβόλια, δεν θα πρέπει να περνάτε την οξεία φάση κάποιας ασθένειας, όπως πχ. να μην έχετε πυρετό άνω του 38,5°C. Σε περίπτωση αλλεργιών σε κάποιο από τα συστατικά ενός εμβολίου θα πρέπει ενδεχομένως να επιλεγεί κάποιο άλλο εμβόλιο. Αυτό αποτελεί θέμα μιας συμβουλευτικής συζήτησης πριν από τον εμβολιασμό.
- Μπορούν να εμβολιαστούν οι έγκυες;
Οι έγκυες μπορούν να συμβουλευτούν τον/την γυναικολόγο τους, ώστε να διευκρινίσουν εάν θα πρέπει να εμβολιαστούν.
- Οδηγεί ο εμβολιασμός σε υπογονιμότητα των γυναικών;
Πριν από την έγκρισή τους, τα εμβόλια ελέγχθηκαν διεξοδικά. Δεν υπάρχουν ενδείξεις που να υποδηλώνουν ότι οι γυναίκες οδηγούνται σε υπογονιμότητα λόγω του εμβολίου. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησε ότι ο προληπτικός εμβολιασμός κατά του κορωνοϊού ενδέχεται να οδηγήσει σε υπογονιμότητα καθώς οι αγκαθωτές πρωτεΐνες του κορωνοϊού και η πρωτεΐνη Syncytin-1 που είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία του πλακούντα παρουσιάζουν ομοιότητες. Έτσι προέκυψε το εξής συμπέρασμα: Εάν ο οργανισμός των εμβολιασμένων δημιουργήσει αντισώματα μετά τον εμβολιασμό κατά της αγκαθωτής πρωτεΐνης του κορωνοϊού, τότε αυτές θα στραφούν και κατά της πρωτεΐνης Syncytin-1 επηρεάζοντας κατά συνέπεια τη δημιουργία του πλακούντα. Καθώς όμως η ομοιότητα των δύο πρωτεϊνών είναι τόσο μικρή, μια διασταυρούμενη αντίδραση του εμβολίου κατά του COVID-19 μπορεί να αποκλειστεί ως ενδεχόμενο.
- Μπορεί ο προληπτικός εμβολιασμός κατά του κορωνοϊού να προκαλέσει ασθένειες όπως ο καρκίνος;
Όχι, δεν υπάρχει καμία σχετική ένδειξη.
- Ισχύει ότι στα εμβόλια κρύβονται microchip;
Τέτοιες υποθέσεις ανήκουν στη σφαίρα των συνωμοσιολογικών μύθων και όχι στην πραγματικότητα. Αυτός ο ισχυρισμός δεν είναι αληθής. Η έρευνα των εμβολίων κατά του COVID-19 διεξάγεται από ανεξάρτητες ερευνήτριες και ερευνητές. Ο στόχος τους είναι η ανάπτυξη ενός καλού προστατευτικού εμβολίου κατά του COVID-19.