Οι χώρες που αναφέρουν επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς σε ανθρώπους 1970 – 2021

Η ευλογιά των πιθήκων είναι μια αναδυόμενη μολυσματική ασθένεια που προκαλείται από έναν ιό που μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα ζώα, συνηθέστερα από τρωκτικά. Μπορεί να μεταδοθεί σε άλλους ανθρώπους, αλλά η μετάδοση από άτομο σε άτομο από μόνη της δεν μπορεί να διατηρήσει εύκολα μια επιδημία

Ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο μέσω στενής επαφής με βλάβες, σωματικά υγρά, αναπνευστικά σταγονίδια και μολυσμένα υλικά όπως κλινοσκεπάσματα  . Η κλινική εικόνα είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρήθηκε στο παρελθόν με την ευλογιά αλλά λιγότερο σοβαρή. Η περίοδος επώασης της ευλογιάς των πιθήκων είναι συνήθως από 6 έως 13 ημέρες, αλλά μπορεί να κυμαίνεται από 5 έως 21 ημέρες.

Η νόσος έχει οξεία έναρξη  με πυρετό >38,3⁰C (101⁰F), έντονο πονοκέφαλο, λεμφαδενοπάθεια, πόνο στην πλάτη, μυαλγία και έντονη κακουχία  μία έως τρεις ημέρες αργότερα  ακολουθείται από προοδευτικά αναπτυσσόμενο εξάνθημα που συχνά αρχίζει στο πρόσωπο ( πιο πυκνό) και στη συνέχεια εξαπλώνεται σε άλλα σημεία του σώματος , συμπεριλαμβανομένων των παλαμών και των πελμάτων  . Τυπικά, η θνητότητα σε κρούσματα ευλογιάς των πιθήκων ήταν 1-10%, αλλά με την κατάλληλη φροντίδα, οι περισσότεροι ασθενείς θα αναρρώσουν Μέχρι σήμερα δεν έχουν αναφερθεί σχετικοί θάνατοι

Η ανίχνευση ιϊκού DNA με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) είναι η προτιμώμενη εργαστηριακή εξέταση για την διάγνωση της ευλογιά των πιθήκων. Τα καλύτερα διαγνωστικά δείγματα προέρχονται απευθείας από το εξάνθημα – δέρμα, υγρό ή κρούστες, ή βιοψία όπου είναι εφικτό. Οι μέθοδοι ανίχνευσης αντιγόνου και αντισωμάτων μπορεί να μην είναι χρήσιμες καθώς δεν κάνουν διάκριση μεταξύ των ορθοποξικών ιών.

Η ευλογιά εξαλείφθηκε παγκοσμίως το 1980. Ωστόσο, η ευλογιά των πιθήκων εξακολουθεί να εμφανίζεται σποραδικά σε περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Αφρικής,[1] κοντά σε τροπικά δάση.  Προκαλείται από τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων που ανήκει στο γένος των ορθοποξικών ιών της οικογένειας Poxviridae. Υπάρχουν δύο παραλλαγές  του ιού της ευλογιάς των πιθήκων: αυτή της   Δυτικής Αφρικής που έχει καλύτερη πρόγνωση και από όπου προέρχεται αυτό το ξέσπασμα και η παραλλαγή της λεκάνης του Κονγκό (Κεντροαφρικανική). Το όνομα ευλογιά των πιθήκων (monkeypox) προέρχεται από την αρχική ανακάλυψη του ιού σε πιθήκους σε εργαστήριο της Δανίας το 1958. Το πρώτο κρούσμα ανθρώπου εντοπίστηκε σε ένα παιδί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 1970.

Μέχρι σήμερα, όλες οι περιπτώσεις του ιού της ευλογιάς των πιθήκων που προκάλεσε την τρέχουσα επιδημία των οποίων τα δείγματα επιβεβαιώθηκαν με PCR έχουν ταχτοποιηθεί ότι έχουν μολυνθεί από το στέλεχος της  Δυτικής  Αφρικής με  αλληλουχία γονιδιώματος σε αντιστοιχία, με κρούσματα που είχαν αναφερθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Ισραήλ και τη Σιγκαπούρη το 2018 και το 2019 και ήταν  εξαγόμενα από τη Νιγηρία

Ο εντοπισμός επιβεβαιωμένων και ύποπτων περιπτώσεων ευλογιάς των πιθήκων χωρίς ιστορικό ταξιδιού σε ενδημική περιοχή σε πολλές χώρες είναι άτυπος, επομένως, υπάρχει επείγουσα ανάγκη ευαισθητοποίησης σχετικά με την ευλογιά των πιθήκων και ανάληψης ολοκληρωμένης εύρεσης και απομόνωσης περιστατικών (παρέχεται με υποστηρικτική φροντίδα), επικοινωνία εντοπισμού και υποστηρικτικής φροντίδας για τον περιορισμό της περαιτέρω μετάδοσης.

Ιστορικά, ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς είχε αποδειχθεί ότι είναι προστατευτικός έναντι της ευλογιάς των πιθήκων. Ενώ ένα εμβόλιο (MVA–BN) και μια ειδική θεραπεία (tecovirimat) εγκρίθηκαν για την ευλογιά των πιθήκων, το 2019 και το 2022

Η διασταυρούμενη προστατευτική ανοσία από τον εμβολιασμό κατά της ευλογιάς θα περιοριστεί σε ηλικιωμένα άτομα, καθώς πληθυσμοί σε όλο τον κόσμο κάτω των 40 ή 50 ετών δεν επωφελούνται πλέον από την προστασία που παρέχεται από προηγούμενα προγράμματα εμβολιασμού κατά της ευλογιάς. Υπάρχει μικρή ανοσία στην ευλογιά των πιθήκων μεταξύ των νεότερων ατόμων που ζουν σε μη ενδημικές χώρες, καθώς ο ιός δεν ήταν παρών εκεί.

[1] Οι ενδημικές χώρες της ευλογιάς των πιθήκων είναι: Μπενίν, Καμερούν, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Γκαμπόν, Γκάνα (αναγνωρίζεται μόνο σε ζώα), Ακτή Ελεφαντοστού, Λιβερία, Νιγηρία, Δημοκρατία του Κονγκό, Σιέρα Λεόνε, και το Νότιο Σουδάν