Ρινορραγία: αίτια και αντιμετώπιση

Ρινορραγία 

Ρινορραγία ή επίσταξη είναι η αποβολή αίματος από την μύτη, δηλαδή στην καθομιλουμένη η αιμορραγία από τη μύτη. Πρόκειται για μία εξαιρετικά συχνή κατάσταση, η οποία συνήθως δεν οφείλεται σε σοβαρά αίτια και μπορεί τις περισσότερες φορές να αντιμετωπισθεί συντηρητικά.

Σε ποιες κατηγορίες χωρίζεται;

Η ρινορραγία χωρίζεται σε δύο τύπους, ανάλογα με το εάν προέρχεται από το εμπρόσθιο ή το οπίσθιο τμήμα της μύτης.

Οι πρόσθιες ρινορραγίες αποτελούν περισσότερο από το 90% του συνόλου των ρινορραγιών. Προέρχονται από ένα αιμοφόρο αγγείο στο μπροστινό μέρος της μύτης και συνήθως είναι εύκολο να ελεγχθούν. Η ρινορραγία που ξεκινάει από το οπίσθιο τμήμα της μύτης είναι πολύ σπάνια και εμφανίζεται πιο συχνά σε ηλικιωμένους που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή. Πρόκειται για πιο περίπλοκες ρινορραγίες στις οποίες ενδέχεται να χρειαστεί εισαγωγή του ασθενή στο νοσοκομείο.

Που οφείλεται η ρινορραγία;

Τα βασικότερα αίτια για τη ρινορραγία μπορεί να είναι οι φλεγμονές στην περιοχή της μύτης, η ρήξη αγγείων στο πρόσθιο τμήμα του ρινικού διαφράγματος, είτε αυτόματα είτε από μικροτραυματισμούς κυρίως με τα δάκτυλα, τα κατάγματα και γενικώς οι κακώσεις της μύτης, οι ρινικοί πολύποδες, τα ξένα σώματα, διάφοροι όγκοι της μύτης και των παραρρίνιων κόλπων, καθώς και οι μετεγχειρητικές ρινορραγίες.

Επιπρόσθετα, στα αίτια συγκαταλέγονται συστηματικές ασθένειες και καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν ρινορραγία, όπως αιμορραγικές προδιαθέσεις (αιμορροφιλία, θρομβοπενίες, λευχαιμία κλπ). Τα φάρμακα για την αραίωση του αίματος, όπως η ασπιρίνη και η βαρφαρίνη ή τα νεώτερα αντιπηκτικά (ΝΟΑC) για την αντιμετώπιση των καρδιακών παθήσεων ή του εγκεφαλικού, μπορούν να μετατρέψουν μια μικρή ρινορραγία σε πιο έντονη χωρίς όμως να την προκαλούν από μόνα τους και γι’αυτό τον λόγο δεν πρέπει να διακόπτεται η χρήση τους.  Η αρτηριακή υπέρταση δε φαίνεται να προκαλεί από μόνη της ρινορραγία , αντίθετα με ότι γενικά πιστεύεται. Συνήθως όμως συνδυάζεται με αρτηριοσκλήρυνση και για αυτό πολλοί ηλικιωμένοι που τους ”ανοίγει” η μύτη έχουν αυξημένη αρτηριακή πίεση. Επίσης λόγω του πανικού που δημιουργεί πολλές φορές η επίσταξη, η πίεση μπορεί να βρεθεί υψηλή. Άρα η αυξημένη αρτηριακή πίεση είναι το αποτέλεσμα και όχι το αίτιο της ρινορραγίας

Συμπτώματα – Κλινική εικόνα  Η κλινική εικόνα ποικίλει από ελαφριάς μορφής μέχρι εντονότατη αιμορραγία που μπορεί να οδηγήσει τον πάσχοντα ακόμη και στο θάνατο. Συνήθως, το αίμα βγαίνει από τα ρουθούνια. Σπανιότερα φέρεται προς τον ρινοφάρυγγα και αποβάλλεται από το στόμα με την απόχρεμψη ή με τον εμετό. Τότε, όμως, δυσχεραίνεται η διαφοροδιάγνωση, γιατί μπορεί να θεωρηθεί αιμόπτυση ή αιματέμεση.

Θεραπεία για την ρινορραγία

Ποιες είναι οι πρώτες κινήσεις που πρέπει να κάνουμε όταν ανοίγει η μύτη; Αρχικά συνιστάται:

• Διατήρηση της ψυχραιμίας
• Ήπιο φύσημα της μύτης με σκοπό τον καθαρισμό της ρινικής κοιλότητας
• Όρθια ή καθιστή θέση με το κεφάλι με ελαφρά κλίση προς τα εμπρός
• Συμπίεση των πτερυγίων για 10 λεπτά
• Εφαρμογή κρύων επιθεμάτων στη βάση της μύτης
• Τοποθέτηση βάμβακος με οξυζενέ ή με αιμοστατικό

Εφόσον, η αιμορραγία είναι έντονη και εμμένει, συνιστάται να αντιμετωπιστεί με τοποθέτηση αιμοστατικου στη μύτη από τον ιατρό, αφού πρώτα πραγματοποιηθεί καθαρισμός των πηγμάτων αίματος. Εάν εντοπισθεί το αιμορραγούν αγγείο στο πρόσθιο μέρος της μύτης πραγματοποιείται καθαρισμός με νιτρικό άργυρο ή εφόσον το αγγείο είναι μεγαλύτερο συνιστάται καυτηριασμός με διαθερμία. Στις περιπτώσεις που η ρινορραγία εντοπίζεται βαθιά μέσα στη μύτη, δηλαδή, στο οπίσθιο μέρος αυτής, τότε η χρήση των σύγχρονων ενδοσκοπίων θα μας βοηθήσει να την εντοπίσουμε και να τη σταματήσουμε χρησιμοποιώντας τις προαναφερθείσες μεθόδους.
Τέλος, εάν η ρινορραγία υποτροπιάζει ή είναι έντονη, τότε εντοπίζουμε την κεντρική αρτηρία ενδοσκοπικά και την απολινώνουμε χωρίς τη χρήση πωματισμού (απολίνωση σφηνουπερωίου αρτηρίας). Υπολογίζεται, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, πως το 10 με 12% των ανθρώπων έχουν ένα επεισόδιο επίσταξης στην διάρκεια της ζωής τους. Είναι, επομένως, σημαντικό να γνωρίζουν ποιά είναι τα αίτια και τις μεθόδους αντιμετώπισης για τη ρινορραγία. Και να ΄΄απαιτούν΄΄ από τους Ωτορινολαρυγγολόγους τους την κατάλληλη σύγχρονη θεραπεία της!