Ποια είναι η παραλλαγή Omicron;

…Είναι η πιο αποκλίνουσα παραλλαγή όσον αφορά τον τεράστιο αριθμό μεταλλάξεων που έχουν ανιχνευθεί σε σημαντικό αριθμό κατά τη διάρκεια της πανδημίας μέχρι σήμερα, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες ότι μπορεί να σχετίζεται με σημαντική μείωση της αποτελεσματικότητας του εμβολίου και αυξημένο κίνδυνο για επαναμολύνσεις .

Η παραλλαγή Omicron έχει 50 ταυτόχρονες μεταλλάξεις σε όλο το γονιδίωμα του, από τις οποίες 32 είναι στο γονίδιο S, σε αυτό που ευθύνεται για την δημιουργία της πρωτεΐνη ακίδας, το λεγόμενο «κλειδί» που επιτρέπει στον ιό SARS-CoV-2 να εισέλθει στα κύτταρα, και να απελευθερώσει τον ιικό γενετικό του κώδικα (RNA)

Παρακάτω είναι οι μεταλλάξεις στην ακίδα:

Στις 25 Νοεμβρίου 2021 διατυπώθηκε η άποψη ότι αυτές οι 32 μεταλλάξεις μπορεί να συμβάλλουν στην αυξημένη ανοσοδιαφυγή (αντοχή στα αντισώματα από  εμβόλιο ή φυσική νόσηση ) και μετάδοση (Callaway, 2021).

Στις 26 Νοεμβρίου 2021, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όρισε την παραλλαγή B.1.1.529, που ονομάζεται Omicron, ως μια νέα παραλλαγή ανησυχίας (VOC) του ιού SARS-CoV-2

Ο μεγάλος αριθμός μεταλλάξεων στην πρωτεΐνη ακίδας και η σημαντική απόκλιση αυτής της παραλλαγής από τον αρχικό ιό προκαλεί ανησυχία, διότι υπάρχει φόβος ότι αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα, λόγω της ταχύτερης και ευκολότερης μετάδοσης από το ένα άτομο στο άλλο, της μεγαλύτερης σοβαρότητας. λοίμωξης ή μεγαλύτερης αποφυγής της ανοσολογικής απόκρισης.

Είναι πιο μεταδοτική η παραλλαγή Omicron από τη Delta VOC;

Οι δύο παραλλαγές εμφανίζουν αυξημένη μολυσματικότητα: η παραλλαγή Delta Covid-19, , μεταδίδεται επτά φορές πιο γρήγορα από τον ιό που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Γουχάν, ενώ το Omicron είναι πέντε φορές ταχύτερο από το Delta

Η παραλλαγή Omicron COVID 105% πιο μεταδοτική από την Delta, διαπιστώνουν Γάλλοι επιστήμονες

Η Omicron εξαπλώνεται πιο εύκολα από άτομο σε άτομο και έχει σημαντικό πλεονέκτημα ανάπτυξης από τις άλλες παραλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της Delta. Στις 3 Δεκεμβρίου 2021 ο επικεφαλής επιστήμονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Soumya Swaminathan, υπέθεσε ότι η παραλλαγή Omicron μπορεί να είναι σε θέση να αντικαταστήσει την παραλλαγή Delta παγκοσμίως σε μεταδόσεις κοινότητας (Guarascio & Nebehay, 2021).

Πόσο γρήγορα εξαπλώνεται;

Στην Ελλάδα η παραλλαγή Omicron έχει γίνει η κυρίαρχη παραλλαγή (που αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 50% των εξεταζόμενων αλληλουχιών ιών) εκτιμάται   (75,5%, 2021-52), όπως και στην Κύπρο (70,7%, 2021-52)*

Παρά την οξύρυγχη κατακόρυφη αύξηση των ενεργών κρουσμάτων και  του υψηλού  ποσοστού προσέλευσης και εισαγωγής στο νοσοκομείο με συνεχώς αυξανόμενες τάσεις τα ποσοστά θανάτων και εισαγωγής στη ΜΕΘ

παρέμειναν σταθερά.

 

 

Παρόλα αυτά 955 συνάνθρωποι χάθηκαν τις τελευταίες 14 ημέρες στη χώρα μας

 

(Είναι αξιοσημείωτο ότι κατακόρυφη αύξηση των ενεργών κρουσμάτων αφορά όλες τις ηλικιακές ομάδες)

 

Η ανάλυση δεδομένων από τη Νότια Αφρική, τη χώρα όπου έχουν εντοπιστεί τα περισσότερα κρούσματα Omicron, δείχνει ότι ο αποτελεσματικός αναπαραγωγικός αριθμός Rt που υπολογίστηκε κάτω από 1 (ένα άτομο μολύνει ένα ακόμη άτομο, κατά μέσο όρο) από τα μέσα Αυγούστου έως τα τέλη Οκτωβρίου 2021 αυξήθηκε απότομα σε εκτίμηση 2,2 (ένα άτομο μολύνει 2,2 άτομα, κατά μέσο όρο) έως τα μέσα Νοεμβρίου, σε συνδυασμό με την αύξηση του αριθμού των νέων διαγνώσεων του Omicron. Η ταχεία αύξηση των κρουσμάτων, η αύξηση του αποτελεσματικού αναπαραγωγικού αριθμού Rt και ο ρυθμός αντικατάστασης του Delta αποδεικνύει ότι αυτή η παραλλαγή είναι σημαντικά πιο μεταδοτική από τη Delta VOC. (Callaway & Ledford, 2021).

Αυξημένη πιθανότητα ένα άτομο που θεραπεύτηκε από τον COVID-19 να μολυνθεί ξανά με την παραλλαγή Omicron.

 

Το  ποσοστό πιθανής επαναμόλυνσης για το Omicron ήταν 10 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Delta. Οι μεταλλάξεις N440K και Y449H, που έχουν συσχετιστεί με διαφυγή από ορισμένα αντισώματα, και έχουν επίσης παρατηρηθεί σε αλληλουχίες C.1.2. Οι επιστήμονες τόνισαν ότι ο συνδυασμός αυτών των μεταλλάξεων, καθώς και οι αλλαγές σε άλλα μέρη του ιού, πιθανόν να βοηθήσουν τον ιό να αποφύγει αντισώματα και ανοσολογικές αποκρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών που έχουν ήδη μολυνθεί με τις παραλλαγές Αλφα ή Βήτα.

Μια μελέτη στις 2 Δεκεμβρίου 2021 βρήκε αύξηση των περιπτώσεων Omicron μεταξύ ατόμων που είχαν μολυνθεί προηγουμένως με SAR-CoV-2, υποδηλώνοντας ότι η παραλλαγή μπορεί να αποφύγει τη φυσική ανοσία (Pulliam et al., 2021).

14 Δεκεμβρίου 2021: Σύμφωνα με μελέτη της μεγαλύτερης εταιρείας ασφάλισης υγείας της Νότιας Αφρικής, Discovery Ltd., ο σχετικός κίνδυνος επαναμόλυνσης με το Omicron ήταν 40% και 60% για άτομα που είχαν μολυνθεί προηγουμένως είτε με Delta είτε με Beta, αντίστοιχα. (Discovery Ltd. 2021).

 

Αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι λοίμωξης και/ή σοβαρής νόσου που οφείλεται στο Omicron

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου (VE) κατά της συμπτωματικής νόσου εξακολουθεί να είναι χαμηλότερη για το Omicron παρά για το Delta με μείωση μετά 10 εβδομάδες μετά τη δόση 3.

 

Τα εμβολιασμένα άτομα με την τρίτη δόση εμβολίου είχαν 57% (95% CI 55-60) χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων μετά τη μόλυνση από  Omicron.

Οι 3 δόσεις εμβολίου μείωσαν τον κίνδυνο νοσηλείας για περιπτώσεις ατόμων με  Omicron σε ποσοστό που  άγγιζε το  81%, σε σύγκριση με μη εμβολιασμένους ασθενείς.

Σε όλες τις περιόδους, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της συμπτωματικής νόσου ήταν σημαντικά χαμηλότερη για το Omicron σε σύγκριση με το Delta και μειώθηκε σε ελάχιστη ή καθόλου επίδραση στις 20 εβδομάδες μετά τον αρχικό εμβολιασμό

Μια προεκτύπωση μιας μελέτης από τον Καναδά που αξιολογούσε την αποτελεσματικότητα του εμβολίου των εμβολίων mRNA διαπίστωσε ότι δύο δόσεις ενός εμβολίου mRNA δεν ήταν προστατευτικές έναντι της μόλυνσης από το Omicron (VE 6%, 95% CI: -25-30%). Μια τρίτη δόση παρείχε κάποια προστασία έναντι της λοίμωξης από Omicron (VE 37% (95% CI: 19-50%) σε άμεσο χρονικό διάστημα αλλά σημαντικά μικρότερη από ό,τι έναντι της Delta (VE 93% (95% CI: 92-94%), ≥7 ημέρες μετά το τρίτο

Στις 7 Ιανουαρίου 2022, η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας ενημερωμένης ανάλυσης που υπολόγιζε την αποτελεσματικότητα τριών δόσεων εμβολίων COVID-19 έναντι της συμπτωματικής νόσου και της νοσηλείας σε ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω. Σε όλες τις περιόδους, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της συμπτωματικής νόσου ήταν σημαντικά χαμηλότερη για το Omicron σε σύγκριση με το Delta και μειώθηκε σε ελάχιστη ή καθόλου επίδραση στις 20 εβδομάδες μετά τον αρχικό εμβολιασμό. Ωστόσο, η προστασία κατά της νοσηλείας ήταν μεγαλύτερη από εκείνη έναντι της συμπτωματικής νόσου, ειδικά μετά από αναμνηστική δόση, όπου η εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της νοσηλείας ήταν περίπου 90 έως 95% τρεις μήνες μετά την αναμνηστική δόση και περίπου 50% μετά από 6 μήνες.

Μια άλλη προεκτυπωτική μελέτη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που ανατέθηκε από τον κατασκευαστή εμβολίων Moderna, αναφέρει αποτελεσματικότητα εμβολίου 30,4% (95% CI: 5,0-49,0%) έναντι της λοίμωξης Omicron μετά από δύο δόσεις του εμβολίου Spikevax. Μια τρίτη (αναμνηστική) δόση αύξησε την αποτελεσματικότητα στο 62,5% (95% CI: 56,2-67,9%). Η μελέτη αναφέρει επίσης σημαντικά χαμηλότερη αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της λοίμωξης Omicron μεταξύ ανοσοκατεσταλμένων ατόμων σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.

 

Προηγούμενες μελέτες από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Δανία έδειξαν σημαντικά μειωμένη και φθίνουσα αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της συμπτωματικής νόσου με το Omicron σε σύγκριση με τη μόλυνση με το Delta. Αυτές οι μελέτες ανέφεραν επίσης ότι μια αναμνηστική δόση αύξησε την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, αν και όχι τόσο αποτελεσματικά όσο κατά της μόλυνσης από το Delta.

 

Σοβαρότητα της νόσου που σχετίζεται με το Omicron

 

Ωστόσο, γιατροί και ερευνητές έχουν υποστηρίξει ότι τα συμπτώματα του Omicron είναι ήπια και λιγότερο σοβαρά από το στέλεχος Delta – παρόλο που είναι από τις πιο μεταδοτικές παραλλαγές.

Προκαταρκτικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι λοιμώξεις με την  Omicron VOC έχουν λιγότερο σοβαρή κλινική εικόνα από τη Delta.

 

22 Δεκεμβρίου 2021: Μια έκθεση από το Imperial College του Λονδίνου διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος νοσηλείας από λοιμώξεις Omicron ήταν χαμηλότερος από το Delta κατά τουλάχιστον 20-25% (Imperial College London 2021).

Το UKHSA μοιράστηκε μια αναφορά που εκτιμά ότι τα άτομα που έχουν μολυνθεί από την Omicron έχουν 50% χαμηλότερο κίνδυνο να επισκεφθούν τα Επείγοντα ή να εισαχθούν στο νοσοκομείο σε σχέση  με τα άτομα με μόλυνση λόγω παραλλαγής  Delta (αναλογία κινδύνου 0,53, 95% CI 0,50-0,57).

 

Ο κίνδυνο νοσηλείας για περιπτώσεις ατόμων με  Omicron που είχαν λάβει 2 δόσεις εμβολίου ήταν  65% χαμηλότερο και  με 3 δόσεις η  μείωση άγγιζε το  81%, σε σύγκριση με μη εμβολιασμένους ασθενείς.

Μελέτη από τη Σκωτία χρησιμοποίησε τα εθνικά δεδομένα ατόμων με συμπτωματική λοίμωξη Omicron και εντόπισε μειωμένο κίνδυνο νοσηλείας σε σύγκριση με τις περιπτώσεις Delta, ενώ το ποσοστό πιθανής επαναμόλυνσης για το Omicron ήταν 10 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Delta. Τα εμβολιασμένα άτομα με την τρίτη δόση εμβολίου είχαν 57% (95% CI 55-60) χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων μετά τη μόλυνση από  Omicron.

 

Μια πρόσφατη καναδική έκθεση επιβεβαίωσε χαμηλά ποσοστά εισαγωγής στο νοσοκομείο (0,3%) και θνησιμότητα κρουσμάτων (<0,1%) για περιπτώσεις Omicron.

Παρόμοια ευρήματα δημοσιεύθηκαν σε μια προέκδοση από τη Νότια Καλιφόρνια όπου αναφέρουν επίσης μειωμένο κίνδυνο εισαγωγής σε νοσοκομείο/ΜΕΘ και θνησιμότητα για περιπτώσεις Omicron σε σύγκριση με το Delta. Η διάμεση διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο για συμπτωματικούς ασθενείς ήταν περίπου 70% (~3,4 ημέρες) μικρότερη για τις περιπτώσεις μολύνσεως με Omicron. Η προστιθέμενη αξία αυτής της μελέτης είναι η σύγχρονη σύγκριση των παραλλαγών Omicron και Delta που κυκλοφορούν στον ίδιο εκτεθειμένο πληθυσμό.

Τα δεδομένα από τη Νότια Αφρική δείχνουν ότι παρά τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων SARS-CoV-2 κατά τη διάρκεια του κύματος Omicron, τα ποσοστά εισαγωγής στο νοσοκομείο ήταν χαμηλότερα (4,9%) σε σχέση με τα προηγούμενα κύματα (Beta 18,9%, Delta 13,7%) . Ομοίως, λιγότεροι ασθενείς είχαν σοβαρή νόσο (28,8%) από τα κύματα Beta (60,1%) και Delta (66,8%).

Ωστόσο, είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι το 73% του ενήλικου πληθυσμού στην περιοχή είχε ήδη μολυνθεί από τον SARS-CoV-2 πριν από την κυριαρχία της Omicron και ότι τυχαίοι θετικοί ασθενείς λόγω προσυμπτωματικού ελέγχου καταμετρήθηκαν επίσης στις περιπτώσεις Omicron.

Η εγγενής βαρύτητα του Omicron σε έναν πλήρως ευαίσθητο πληθυσμό μπορεί να διαφέρει από την παρατηρούμενη σοβαρότητα σε έναν πληθυσμό που προστατεύεται από έναν συνδυασμό προερχόμενης από εμβόλιο και φυσικής ανοσίας

Επομένως, κανένα συμπέρασμα σχετικά με την εγγενή σοβαρότητα του Omicron δεν μπορεί να εξαχθεί από αυτά τα δεδομένα.

Ωστόσο, οι περισσότερες μελέτες δεν αναφέρουν την φθίνουσα ανοσία, ούτε τον πιθανό μεγάλο αριθμό μη εξακριβωμένων επαναμολύνσεων. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερεκτίμηση της μείωσης της σοβαρότητας.

Είναι επίσης σημαντικό να ληφθεί υπόψη η σχετικά νεαρή ηλικία των περισσότερων ατόμων που έχουν μολυνθεί με το Omicron μέχρι στιγμής, και μέχρι στιγμής υπάρχουν λίγα δεδομένα σχετικά με τη σοβαρότητα μεταξύ των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων και των ατόμων με υποκείμενους παράγοντες κινδύνου.

Συνήθως χρειάζονται αρκετές εβδομάδες για να ολοκληρωθεί η συσσώρευση των κλινικών αποτελεσμάτων σχετικά με τον αντίκτυπο μιας συγκεκριμένης παραλλαγής στις εισαγωγές στο νοσοκομείο, στις ανάγκες εντατικής θεραπείας και στους θανάτου

Είναι σημαντικό ότι ο συνδυασμός υψηλότερου ρυθμού ανάπτυξης και ανοσοδιαφυγής υποδεικνύει ότι οποιοδήποτε πιθανό πλεονέκτημα μπορεί να έχει το Omicron όσον αφορά τη μειωμένη σοβαρότητα, θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί από αυξημένα ποσοστά μόλυνσης στην κοινότητα που οδηγεί σε σημαντική επιπλέον επιβάρυνση για τα νοσοκομεία, ενώ η πρωτοβάθμια περίθαλψη μπορεί να επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο σε σχέση με τα προηγούμενα κύματα.

Επομένως, το κλινικό προφίλ του Omicron μπορεί να αλλάξει με τα επερχόμενα στοιχεία.