Περί Χοληστερίνης…Μέρος Γ΄

Περί Χοληστερίνης…Μέρος Γ΄

Ποιά είναι η συχνότητα της υπερλιπιδαιμίας στην Ελλάδα?

Φαίνεται ότι 46% των ανδρών και  40% των γυναικών εχουν επίπεδα ολικής χοληστερόλης  άνω των 200 mg/dl. Από αυτούς, το 40% των ανδρών και το 30% των γυναικών δεν εχουν επίγνωση της κατάστασής τους. 21% των ανδρών και 7% των γυναικών εχουν επίπεδα HDL – χοληστερόλης κάτω των 35 mg/dl. 28% των ανδρών και 13% των γυναικών εχουν επίπεδα τριγλυκεριδίων άνω των 150 mg/dl. 15% των ανδρών και 12% των γυναικών εχουν επίπεδα LDL χοληστερόλης > 160 mg/dl ενώ 52% των ανδρών και 48% των γυναικών είχαν LDL > 130 mg/dl. Από εκείνους πουείναι ενήμεροι ότι τα λιπίδια του αίματος τους ήταν παθολογικά, 36% των αδρών και 33% των γυναικών ακολουθούσαν διαιτητική αγωγή, 31% των ανδρών και 20% των γυναικών βρίσκονταν υπό φαρμακευτική αγωγή (κυρίως με στατίνες) ενώ οι υπόλοιποι δεν λάμβαναν ουδεμία αγωγή. Οι συμμετέχοντες που τηρούσαν τη Μεσογειακή διατροφή και λάμβαναν παράλληλα και στατίνη, είχαν κατά μέσο όρο 9% χαμηλότερη ολική χοληστερόλη, 19% χαμηλότερη LDL χοληστερόλη και 32% χαμηλότερη οξειδωμένη LDL χοληστερόλη, συγκρινόμενοι με εκείνους που δεν λάμβαναν αγωγή και τηρούσαν μία δίαιτα «Δυτικού τύπου».

Επίσης η ηλικία έχει σημαντικό ρόλο τις τιμές των λιπιδίων καθώς η προσθήκη μίας δεκαετίας στην ηλικία, σχετιζόταν με επίπεδα ολικής χοληστερόλης υψηλότερα κατά 9 mg / dl, με επίπεδα τριγλυκεριδίων υψηλότερα κατά 13 mg / dl, με επίπεδα LDL χοληστερόλης υψηλότερα κατά 7 mg / dl, επίπεδα λιποπρωτείνης (α) υψηλότερα κατά 1.2 mg / dl, ενώ με επίπεδα HDL χοληστερόλης χαμηλότερα μόνο  κατά 0.02.

Ποιά φάρμακα χορηγούνται για την αντιμετώπιση της υπερλιπδαιμίας?

Το κύριο φάρμακο αντιμετώπισης της αυξημένης τιμής χοληστερόλης είναι οι στατίνες, οι οποίες εκτός από τη μείωση της παραγωγής χοληστερόλης έχει αποδειχθεί ότι έχουν ικανές αντιφλεγμονώδεις δράσεις και γι αυτό αποτελούν απαραίτητο φάρμακο για την πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου, ενώ τελευταία μελετάται και ο ρόλος τους στην καρδιακή ανεπάρκεια. Από τα νεότερα υπολιπιδαιμικά φάρμακα είναι η εζετιμίδη ( κυκλοφορεί σε περιεκτικότητα 10 χγρ) η οποία εμποδίζει την εντερική απορρόφηση της χοληστερόλης και χορηγείται κυρίως σε συνδυασμό με στατίνη επιφέροντας περαιτέρω μείωση των τιμών χοληστερόλης κατά 20%. Tα φαρμακευτικά σκευάσματα πολυακόρεστων λιπαρών οξέων ω-3 σε δοσολογία 3 γρ ημερησίως, χρησιμοποιούνται αλλα με περιοριοσμένη δράση για την αντμετώπιση τνω υψηλψν τριγλυκεριδίων αίματος.

Τελευταία έχουν εισέλθει τα ενέσιμα σκευάσματα για την αντιμετώπιση της υπερλιπιδαιμίας, τα μονοκλωτνικά εντισώματα εναντίον των υποδοχέων των PCSk9, που ευοδώνουν την απομάκρυνση της LDL χοληστερόλης απο την κυκλοφορία. Η χρήση αυτών των φαρμάκων που γίνεται με υποδόρια ένεση καθε 15 ή 30 ημέρες, οδηγεί σε μείωση τνω τιμών της LDL χοληστερόλης έως 65% της αρχικής τιμής και συνιστώνται κυρίως για τα άτομα με οικογενή υπερχοληστερολαιμία που διατρέχουν και τον υψηλότερο κίνδυνο θανατηφόρου ή μη εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Τι είναι το μεταβολικό σύνδρομο. Πώς αντιμετωπίζεται?

Το μεταβολικό ΄συνδρομο αποτελεί μια κλινική κατάσταση που επιτείνει την πρόοδο της αθηροσκλήρωσης και αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Τα χαρακτηριστικά του μεταβολικού συνδρόμου σύμφωνα με την ταξινόμηση του ATP III τίθεται αν συνυπάρχουν τρία από τα παρακάτω κριτήρια: περιφέρεια μέσης μεγαλύτερης των 102 cm στους άνδρες ή 88 cm στις γυναίκες, επιιπεδο τριγλυκεριδίων μεγαλύτερο από 150 mg/dL, HDL- χοληστερόλη <40 mg/dL για τους άνδρες ή <50 mg/dL για γυναίκες , αρτηριακή πίεση άνω από >130/85 mm Hg, και γλυκόζη νηστείας >110 mg/dL. Στον Ελληνικό χώρο έχουν γίνει  διάφορες μελέτες αποτίμησης τα κατάστασης αυτής στον γενικό πληθυσμόπου φαίνεται να είναι από 19.8%-24% (κυμαίνεται ανά γεωγραφική περιοχή). Ο επιπολασμός του μεταβολικού συνδρόμου αυξάνεται με την ηλικία, με μέγιστη συχνότητα εμφάνισης 38% στους ηλικιωμένους. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ατόμων με μεταβολικό σύνδρομο (78% των ανδρών και 74% των γυναικών) δεν γνωρίζουν την κατάσταση τους. Οι συνήθεις του τρόπου ζωής φαίνεται να παρεμβάίνουν στην εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου. Η κατανάλωση μεσογειακού τύπου διατροφής, φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου κατά 19% ενώ η παρουσία φυσικής δραστηριότητας ακόμα και σε χαμηλά επίπεδα (< 7 Kcal/min) μείωνει τον κίνδυνο κατά 25%.

Τα αντιυπερτασικά φάρμακα επηρεάζουν τα επίπεδα λιπιδίων αίματος?

Τα διουρητικά προκαλούν αύξηση κατά  6% της ολικής χοληστερόλης, 8% της LDL και 15% των τριγλυκεριδίων. Μεγάλες μελέτες ανέφεραν ότι οι δυσμενείς επιδράσεις των διουρητικών στα λιπίδια είναι μικρής διάρκειας, επιμένουν 12 έως 18 μήνες και μετά ελαττώνονται και εξαφανίζονται. Αυτή η παρατήρηση δεν φαίνεται να μπορεί να ληφθεί στην κλινική πράξη γιατί σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση 6 η πτώση των τιμών λιπιδίων μπορεί να οφείλεται στις άλλες παρεμβάσεις όπως η απώλεια βάρους και η δίαιτα. Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης δεν φαίνεται να επιδρούν δυσμενώς στα επίπεδα λιπιδίων. Αντίθετα μπορεί να επιφέρουν πτώση στις τιμές ολικής χοληστερόλης

.
Οι β αποκλειστές στις συνήθεις αντιυπερτασικές δόσεις δεν φαίνεται να επηρεάζουν την ολική και HDL χοληστερόλη, ενώ μερικοί μποροεί να αυξήσουν την HDL χοληστερόλη. Τις πιο σημαντικές μεταβολές στα τριγλυκερίδια προκαλούν οι μη εκλεκτικοί β αποκλειστές (αύξηση 30%  έναντι 18% των β1 εκλεκτικών αποκλειστών και 11% των β αποκλειστών με ενδογενή συμπαθητικομιμητική δράση). Οι β αποκλειστές με αγγειοδιασταλτική δράση (καρβεντιλόλη) τείνουν να ελαττώνουν τα τριγλυκερίδια και να αυξάνουν σημαντικά την HDL

Γενικά, τα δεδομένα της αλληλεπίδρασης λιπιδίων αίματος και αντιυπερτασικής αγωγής μας οδηγούν στην ανάγκη να λαμβάνεται υπ όψη η πιθανή συνύπαρξη δυσλιπιδαιμίας στην εξατομίκευσης της θεραπείας υπέρτασης για τον κάθε ασθενή.