Οι μεταδοτικές ασθένειες απειλούν την ανθρωπότητα από τότε που άρχισαν να οργανώνονται οι πρώτες κοινότητες. Κανένας άλλος παράγοντας εκτός από τις μαζικές λοιμώξεις δεν έχει προκαλέσει περισσότερους θανάτους στην διάρκεια της ιστορίας. Ελονοσία, πανώλης, φυματίωση, λέπρα, ευλογιά, χολέρα και γρίπη είναι ορισμένες από αυτές, που καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της ανθρωπότητας.
Όταν μια μεταδοτική ασθένεια ξεπερνά τα όρια μιας γεωγραφικής περιοχής και απειλεί ευρύτερους πληθυσμούς ή και ολόκληρο τον κόσμο, ονομάζεται πανδημία. Από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 10 μεγάλες πανδημίες, που στοίχισαν τη ζωή σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους και άλλαξαν τον ρου της ιστορίας. Μετέβαλλαν την ηλικιακή σύνθεση πληθυσμών, έγιναν αφορμή για κοινωνικές αναταραχές, για πογκρόμ διώξεων, ακόμα και ένοπλες συγκρούσεις.
Η ολοένα εντεινόμενη αστικοποίηση, η υπερεκμετάλλευση του φυσικού πλούτου και η εντατικοποίηση γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής αποτελούν παράγοντες που ευνοούν το ξέσπασμα επιδημιών και στο μέλλον, όταν η COVID-19 περάσει κι αυτή στην ιστορία.<br>
<b>ΜΕΡΟΣ Α΄: Η πανώλη της εποχής του Ιουστινιανού </b><br>
Η Πανώλη του Ιουστινιανού (541-542) ήταν μια πανδημία που έπληξε την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, και ιδιαίτερα την πρωτεύουσα της την Κωνσταντινούπολη, επίσης την αυτοκρατορία των Σασσανιδών, και τις παραθαλάσσιες πόλεις σε όλη την λεκάνη της Μεσόγειου. Ήταν μια από τις μεγαλύτερες πληγές στην ιστορία: αυτή η καταστροφική πανδημία προκάλεσε το θάνατο περίπου 25 εκατομμυρίων ανθρώπων (πρώτο κρούσμα) με 50.000.000 μετά από δύο αιώνες από το πρώτο κρούσμα